Moderne kunst met christelijke thema’s Moderne kunst met christelijke thema’s
Een theologische kunstbeschouwing
door voormalig predikant van de kerk Schaepmanstraat

In moderne en hedendaagse kunst worden christelijke thema’s opnieuw verbeeld, zo laten Van Gogh, Marlene Dumas, Marc Mulders, Graham Sutherland en andere kunstenaars zien. Zij zijn in staat om de sleets geraakte ‘christelijke’ kunst een vernieuwde beeldtaal te geven in rapport met onze tijd. Over deze kunst met christelijke thema’s gaat mijn boek: God opnieuw verbeeld: een theologische kunstbeschouwing (Parthenon 2019). Kun je God wel verbeelden? In het christendom wijst men daarvoor op het Nieuwe Testament waar Jezus ‘beeld van God’ wordt genoemd (Kol. 1:15). Of Jezus’ woord uit het Johannesevangelie: ‘Wie mij gezien heeft de Vader gezien’ (14:9). Al eeuwenlang verbeeldt men God als Christus zoals iconen van de oosterse kerk laten zien. Dat doet men in het besef dat Christus de zichtbare zijde is van de (onzichtbare) God. Zo ziet de oosters-orthodoxe gelovige iets oplichten van God in een icoon van Christus. Onder invloed van Calvijn is er in Nederland een traditie ontstaan die God op indirecte wijze verbeeldt in het landschap. Vincent van Gogh schrijft in zijn brieven lyrisch over de natuur als schepping van God.

Kijk eens naar De zaaier met ondergaande zon (juni 1888). Misschien vraagt u zich af is dat een religieus schilderij? Kijk eens naar de zon met haar halo die extra groot is geschilderd. Zij is een symbool voor God (God als het licht). En zo zijn er meer dingen in het schilderij: de kiemkracht van het zaad vergelijkt Van Gogh zelf met de kracht van de liefde tussen mensen. God is liefde voor hem. De zaaier vergelijkt hij met de kunstenaar die als God dingen kan scheppen.
In God opnieuw verbeeld geef ik tal van voorbeelden van een hedendaagse verbeelding van Christus zoals Marlene Dumas’Jesus Serene of Graham Sutherlands grote tapijtwerk Christ in Glory in de kathedraal van Coventry.

De kerk laat een kans liggen als ze daar niet iets mee doet. Een religieus schilderij, een sculptuur, een video etc. heeft een belangrijke functie in de verdieping van het geloof, in spiritualiteit van mensen binnen en buiten de kerk.
Wessel Stoker
 
terug